آثار تاریخی ندوشن
مقبره شیخ زین الدین علی خاموشی :
مردم به نقل از پدران واجداد خویش می گویند : درزمان حمله مغولها ، شیخ علی خاموش که دارای مال وثروت زیادی بود ، مورد توجه مغولها قرار می گیرد . وپس از چندی فرار وگریز دراین محل ناپدید شده وبه خاموشی می گراید ولي آنچه مسلم است شیخ علی از عرفا وصوفیه بوده كه در اين مكان به شهادت رسیده ومزارش مطاف ومحل نذورات است ومردم بدان احترام بسیارمی گذارند و درروزهای یازدهم ودوازدهم وسیزدهم ماه محرم به این آرامگاه وي می آیند ومراسم روضه خوانی بپا می کنند
معماري اين بنا خشتي وعاري از كاشي وگچ كاري و تزئينات ديگر است درآن دو اتاق ساده با سقف گنبدی ديده مي شود كه اطرافش را قبرستان احاطه کرده است.
به نقل از معمرین ، سابقا کتیبه ای از گچ با نام شاه سلطان حسین درداخل بنای مقبره بوده که درتعمیرات درزیرلایه های گچ مدفون گردیده است .
قدیمی ترین اثری که دراین بقعه دیده می شود کتیبه ای سنگی به اندازه 25×20سانتيمتر، متعلق به سال 977 هجری است که اشعارذیل به خط نستعلیق برآن نوشته شده است .
عمارات خاموش همچون بهشت به اخلاص وصدق یقین ساختند
به تاریخ ماه ربیع دویم به سالی بهشت برین ساختند
......(خوانده نشد ) علی ولی زین دین ساختند
به اسفند ماه جلالی شهید قرآن بود با وی قرین ساختند .۱
- در مسجد جامع قرآنِ سی پاره ای هست که درحدود 450 سال پیش وقف براین مزارگردیده وبا آب طلا وخط بسیار خوش نوشته شده است وبر اساس وقفنامه می بایست در مسجد جامع نگهداری شود واکنون نیز دراین مسجد است . لازم به ذکر است که متاسفانه بسیاری از اجزای این قرآن فرسوده ومتلاشی شده است . ۲
- "قرآن خطی نفیسی به خط نسخ که ظاهرا از قرن هفتم هجری است به قطع وزیری وبا تزئینات وعلائم جزء وحزب مذهب درآنجا موجود است که متاسفانه اطرافش را درصحافی بریده وناقص کرده اند . "
- روي صندوق چوبي مشبك مزار اين عبارت كنده كاري شده است:«عمل سيدحسين بن استاد قاسم اصفهاني في سنه 1050»
- تعدادي رحل وقف شده بر مزار در آنجا ديده شد كه بر يكي از آنها اين عبارت را كنده اند:« وقف مصحف مزار شيخ زين الدين علي خاموش ندوشني، عمل مظفر»
- در مزار تعدادي قنديل است يكي از قنديلهاي ظريف و خوش نقش آن مورخ 1064 هجر است بر غالب قنديلها القاب شيخ چنين خوانده مي شود: « حضرت طب الاولياء و المحققين سلطان شيخ زين الدين علي خاموش»
- دراین مقبره سنگ کاشی نسبتا بزرگی هست که اشعاری برروی آن نوشته شده است ، تاریخ این اشعار بسال 1085می باشد .
فرياد از سپهر و جفاكاري زمان از آسمان و كج روشيهاي آن فُغان
از روزگار سفله توقع مكن وفا از كيميا مپرس وزعنقا مجونشان
صالح كه بود سروگلستان مردمي اورا بهارعمر رسيد آفت خزان
داد ايزدش زحُسن عمل روضة بقا خوش آنكه رفت با عمل صالح از جهان
زداغ ماتم و غم آن چشم دلفريب شه ياسمين چو لاله و نرگس چو زعفران
استاد عقل، سال وفاتش به نوحه گفت صالح كه بود جان جهان رفت زين جهان
1085
در پيشاني اين كاشي تصوير مردي ديده مي شود كه به يك دست جام و به يك دست صراحي دارد.
چهاردری :
"در قبرستان شیخ علی خاموشی بقعه ای با گنبد از گل وخشت مشهور به چاردری به صورتی نیمه خراب هست وچهار قبر درآن قرار دارد . " تاریخ يكي از قبرها سال 1097 و متعلق به حاجي زين العابدين نامي می باشد . سه سنگ ديگر به طور عمود بر سر قبرها و تاكمر در خاك فرو رفته است تاريخ دوتا از سنگها 1050 و 1070 خوانده شده است.
